PRAGA-PÓŁNOC. OPIS ULIC. LITERA R.

Wstecz             Praga Północ: Ulice

  1. Radzymińska
  2. Ratuszowa
  3. Równa

Radzymińska

Zaczyna się od ulicy Ząbkowskiej, biegnie pod wiaduktem kolejowym i dalej przez Targówek prowadzi do granicy miasta. Była to dawna droga wiodąca do Radzymina - stąd wywodzi się jej nazwa. Stanowiła niegdyś odcinek prastarej drogi wiodącej od przeprawy mostowej do Wilna i na Litwę. W 1891 r.,       po włączeniu Szmulowizny do Warszawy przekształcono ją w ulicę. Radzymińska nazywana była „złotymi wrotami" do Cesarstwa Rosyjskiego i do Chin. Wśród prażan krąży anegdota, że nazwa ulicy wywodzi się od radzenia podróżnym, że powinni wybrać tę ulicę, jako bezpieczną do podróżowania. Około 1875 r. przecięły ją tory kolei nadwiślańskiej. W XX w. stała się jedną z najruchliwszych arterii wylotowych stolicy w kierunku wschodnim.  Na odcinku od Ząbkowskiej do torów kolejowych otrzymała nazwę Radzymińskiej. Dalej zaczynała się tzw. osada radzymińska, wzdłuż której ułożono około 1899 r. tory wąskotorowej kolejki mareckiej. Na przełomie XIX i XX w. zabudowana była kamienicami do torów kolejowych, za nimi do ul. Trockiej dominowała niska zabudowa. W roku 1916 odcinek biegnący do granic miasta uzyskał również nazwę Radzymińskiej. W latach 1948-49 w związku z budową Trasy W-Z (wschód - zachód) nad ulicą wybudowano wiadukt kolejowy. W 1954 r odcinek ulicy za  torami kolejowymi nazwano Generalską, stanowił on bowiem przedłużenie al. gen. Karola Świerczewskiego (obecnie al. Solidarności). W roku 1991 całości ulicy przywrócono jednolitą nazwę Radzymińskiej.


Ratuszowa

Prostopadła do Wisły, łączy Wybrzeże Helskie z ul. 11 Listopada. Dawniej nazywana Ratuszną, określała w XVII w. ulicę Pragi biegnącą do rynku, na którym stał ratusz praski.
Jeszcze w końcu XVIII w. zabudowę ulicy stanowiły: ratusz, kościół, kaplica Loretańska, l dom murowany, 6 dworków drewnianych. W 1811 r. po budowie fortyfikacji napoleońskich  ocalała jedynie kaplica Loretańska, którą dzielnie wybroniła przed rozebraniem ludność Pragi. Po 1918 r. Ratuszowa została przedłużona od ul. Jagiellońskiej do 11 Listopada.
Kiedy w 1931 r. został zatwierdzony nowy, któryś z kolei plan zabudowy miasta Warszawy, ulica miała znaleźć się w dzielnicy ogrodowo - mieszkaniowej, którą przewidywano w rejonie pomiędzy ulicami Jagiellońską, 11 Listopada i torami kolejowymi, na terenie esplanady Fortu Śliwickiego. Do realizacji tego planu doszło jednak dopiero po wojnie, w momencie powstania osiedli Praga I, II, III. W latach międzywojennych, jak mówi Edward Szwankowski w publikacji "Warszawa rozwój urbanistyczny i    architektoniczny", przeszkodą okazała się samowolna decyzja władz wojskowych, które przeznaczyły ten teren na pomieszczenia taborów, koszary i składy wojskowe.
Dzisiaj, idąc ulicą od strony Wisły w kierunku Jagiellońskiej mijamy Park Praski, pod nr 1/3 Warszawski Ogród Zoologiczny, a tuż po nim pod nr 5 Dom Kapłanów Archidiecezji Warszawskiej im. Kardynała Aleksandra Kakowskiego oraz plebanię i kościół Matki Boskiej Loretańskiej.
Po drugiej stronie ulicy Jagiellońskiej znajduje się pod nr. 11 budynek przedwojennego Państwowego Instytutu Telekomunikacyjnego, wybudowanego około 1934 r. według projektu Aleksandra Sygietyńskiego. Po wojnie reaktywowano go jako Instytut Tele i Radiotechniczny, w którym w 1951r. wyodrębniły się Instytut Łączności, Przemysłowy Instytut Telekomunikacji, Przemysłowy Instytut Elektroniki. Jeszcze przed wojną prowadzono tu prace nad telewizją, które niestety przerwała wojna. Wznowiono je dopiero w 1947r. i właśnie stąd nadawano pierwsze po wojnie audycje telewizyjne, a w przeddzień wyborów do Sejmu - 25 X 1952 r. - pierwszy program półgodzinny. Potem stację przeniesiono na Mokotów na ulicę Woronicza. Przed budynkiem stoi popiersie prof. Janusza Groszkowskiego, długoletniego dyrektora najpierw Instytutu Telekomunikacyjnego, potem Tele i Radiotechnicznego. Ten długoletni pracownik Instytutu w czasie wojny prowadził tajne nauczanie oraz zajmował się rozpracowaniem niemieckiej tajnej broni rakietowej - pocisków V2. Nazwiskiem pioniera polskiej i światowej radiotechniki w 1991 r. nazwano ulicę sąsiadującą z Instytutem. Parzystą stronę ulicy od Wybrzeża Helskiego do Jagiellońskiej praktycznie w całości zajmuje Park Praski. Dopiero po przekroczeniu Jagiellońskiej ulica jest zabudowana. I tak pod nr. 12 siedmiopiętrowy budynek wygląda jakby stanowił obudowę komina lokalnej ciepłowni ogrzewającej osiedle. To na tym wysokim, jak na powojenne czasy budynku umieszczono anteny nadajnika telewizyjnego ITR. Poza ulicą Targową aż do Inżynierskiej na terenie dawnego placu ćwiczeń II Pułku Kozaków wybudowano w 1937 r. Państwowe Gimnazjum Mechaniczne, dziś Zespół Szkół Mechanicznych.


Równa

Biegnie od Szwedzkiej do Czynszowej. Od strony Czynszowej nieprzejezdna, zamykają ją poprzecznie tory znajdującej się tu pętli tramwajowej. Nazwa ulicy pochodzi z 1907 roku. Dzisiaj ulicę wypełniają stare kamienice, przedszkole oraz tuż przy Szwedzkiej kościół Matki Boskiej z Lourdes.


KNYZIO © W-wa