PRAGA-PÓŁNOC. OPIS ULIC. LITERA K.

Wstecz             Praga Północ: Ulice

  1. Kameralna
  2. Kamienna
  3. Kawęczyńska
  4. Kępna
  5. Kijowska
  6. Ks. Ignacego Kłopotowskiego
  7. Konopacka
  8. Tadeusza Korsaka
  9. Ireny Kosmowskiej
  10. Aleksandra Kotsisa
  11. Kowelska
  12. Kowieńska
  13. Krowia

Kameralna

 Jest to mała, jak nazwa wskazuje, kameralna uliczka na osiedlu Praga I, równoległa do Targowej. Wytyczona w 1962 r. stanowi dojazd do niego od strony Ratuszowej. Znajdują się tu m.in. dwa przedwojenne budynki pod nr l (1930 r.) i pod nr 3 (1935 r.).


Kamienna

 Znajduje się na Nowej Pradze i łączy ulicę 11 Listopada ze Szwedzką. Jej nazwa pochodzi aż z 1771 r. Nie wiadomo natomiast, jaka jest jej geneza. Być może znajdowała się tu kolonia kamieniarzy, obsługujących pobliskie cmentarze, lokowane wtedy na obrzeżach miasta. Ale to jest tylko hipoteza.


Kawęczyńska

 Naprzeciwko Zajezdni pod nr 23/25 mieści się jedna z dwóch w dzielnicy Państwowa Podstawowa Szkoła Muzyczna nr 2 im. Stanisława Moniuszki. Powstała w latach 1950/51 z inicjatywy Jana Kolasińskiego. Początkowo uczono tu tylko muzyki, więc jej uczniowie zmuszeni byli równolegle uczęszczać do innej, zwyczajnej szkoły podstawowej. Później jednak wprowadzono kompletne nauczanie.
Mówiąc o współczesnej Kawęczyńskiej nie sposób pominąć znajdujących się tu placówek charytatywnych.
Jedną z nich jest „Caritas" Diecezji Warszawsko - Praskiej działający, po reaktywowaniu w 1992 r. pod nr 49. Na tablicy przy wejściu umieszczono rzeźbę przedstawiającą postać brata Alberta, która wskazuje na dobroczynny charakter organizacji. „Caritas" świadczy usługi z zakresu poradnictwa, opieki nad ludźmi starymi, biednymi i uzależnionymi, pomaga rodzinom patologicznym. Za działalność dla dobra mieszkańców dzielnicy otrzymał od Towarzystwa Przyjaciół Pragi tytuł „Praskiej Organizacji Roku'97".
Drugą, podobną placówką na ulicy jest pod nr 4a Kuchnia dla ubogich Sióstr Albertynek. Za swoją pracę dla mieszkańców Pragi placówkę uhonorowano tytułem Praskiej Organizacji Roku'98.


Kępna

 Ulica łącząca Targową z terenami Portu Praskiego. Nazwana tak w 1775 r. Jej przedłużenie na wschód sięga aż do Bazaru Różyckiego. Chociaż na początku XX w. Magistrat planował doprowadzenie jej do Brzeskiej, nigdy jednak do tego nie doszło. Nazwana od pobliskiej Saskiej Kępy, miejsca rekreacji i wypoczynku prażan, z którą łączył j ą most przez wiślaną łachę (obecnie Port Praski).
Ulica zamieszkiwana w większości przez bogatych mieszczan, uznawana była już w XIX w. za "bardzo warszawską". Tu w czasach zaborów, pod nr 17, powstała w 1898 r. prywatna pensja dla dziewcząt z językiem wykładowym  polskim. A osiągnięto to dzięki staraniom pani Zofii Łabusiewicz, właścicielki pensji. W 1916 r. przekształcono szkołę w ośmioklasowe gimnazjum żeńskie, które istniało do 1948 r. po czym zostało rozwiązane przez władze PRL. Obecnie w budynku szkoły mieści się m.in. prywatna Praska Szkoła Biznesu Bank.


Kijowska

Łączy Targową z Dworcem Wschodnim. Wytyczenie jej związane było z budową w latach 1865 - 1866 dworca dawnej kolei terespolskiej według projektu Alfonsa Kropiwnickiego. Przeprowadzono do niego, od ul. Wołowej (obecnie Targowa) drogę, którą nazwano Kijowska, bo przecież jedynie z Dworca Terespolskiego przez Terespol i Brześć można było drogą żelazną dostać się do odległego Kijowa. Jeszcze do czasu budowy nowego dworca, a konkretnie do 1967 r., ulica ta pokryta była kocimi łbami z kamienia polnego. Potem ją poszerzono, torowisko tramwajowe oddzielono od dwupasmowej jezdni pasami zieleni, przez co stała się w tamtych czasach jedną z najładniejszych w Warszawie. W planach urbanistycznych przewidywano połączenie jej z mającą powstać niebawem Trasą Tysiąclecia. Ale, tak jak niegdyś, urywa się w okolicach dworca i ciągle pozostaje nieprzelotowa.

Dworzec Wschodni, początkowo zwany Terespolskim, później Brzeskim, otwarty był dla linii kolejowej Warszawa - Terespol - Brześć. Jego standard pozostawiał wiele do życzenia: brudny, bez toalet, zmuszał podróżnych do załatwiania swoich fizjologicznych potrzeb w pobliskich krzakach.
Obecny Dworzec Wschodni wzniesiono w latach 1964 - 1969, a jego budynki uznawane były wówczas za tak nowoczesne, że uzyskał w 1969 r. tytuł "Mistera Warszawy". Dzisiaj trudno dopatrzyć się podstaw takiego uhonorowania. Aktualnie   trwają   prace   planistyczne   nad   projektem   przebudowy i zagospodarowania otoczenia dworca.

Odwiedź:

Naprzeciwko znajduje się najdłuższy dom w Warszawie (508 m), nazywany popularnie "jamnikiem" czy "mrówkowcem". Wybudowany na początku lat siedemdziesiątych, stanowił powód do zachwytu warszawskich dziennikarzy i architektów. Dziś nikt się już go nie podziwia. A najmniejszy powód do radości mają jego mieszkańcy, ulokowani w małych, niefunkcjonalnych mieszkaniach i narażeni na wieczny hałas z pobliskiego dworca i ulicy.


Ks. Ignacego Kłopotowskiego

Ulica biegnąca od ul. Targowej do Wybrzeża Szczecińskiego. Dawniej jedna z głównych arterii Pragi, prowadząca do przeprawy mostowej przez Wisłę. Około 1820 r. została poszerzona i przedłużona do ul. Targowej. Zaliczana była do najszerszych ulic Pragi, w związku z tym od 1865 r. nazywana była Szeroką. W tym czasie, w związku z wybudowaniem mostu Kierbedzia straciła swoje znaczenie komunikacyjne.
W 1949 r. patronem jej został Karol Wójcik - lewicowy działacz, pracownik praskiej "Drucianki". Od 1991 r. nosi nazwę ks. Ignacego Kłopotowskiego.
W czasie ostatniej wojny uległa zniszczeniu na odcinku od Wybrzeża do ul. Jagiellońskiej. Bliżej Targowej budynki mieszkalne ocalały.
Na ulicy Kłopotowskiego, pod nr 26, usytuowano jeden z nielicznych hoteli na Pradze zwany Wileńskim. Pod nr 1/3, tuż przy Wybrzeżu Szczecińskim, znajduje się budynek komory wodnej wzniesiony na początku XIX w. Nieco dalej pod nr 11, za staroświecką bramą znajduje się budynek sięgający początku XX w. Pozostał on nieomal taki sam, jak na przedwojennych zdjęciach. Od 1901 r. mieścił firmę "Łęgiewski i Hartwig -Fabryka Maszyn i Kamieni Młyńskich". W czasie okupacji właściciel otworzył tu piekarnię. Po wojnie budynek został wcielony do Stołecznych Zakładów Budowy Maszyn i Konstrukcji Lekkich. Dziś po wielu rekonstrukcjach i przeobrażeniach jest to Zakład Aparatury Badawczej i Dydaktycznej "Kabid - Press". Pod nr 15, w miejscu dawnych szkół podstawowych nr 45 i 49 w 1950 r. wybudowano  siedzibę  władz  dzielnicy.  Projektantem  budynków  był W. Łaparewicz. W tym miejscu, poza wspomnianymi szkołami podstawowymi, mieściły się kiedyś: Gimnazjum Rosyjskie przemianowane w Gimnazjum im. Władysława IV (to tutaj uczęszczał Henryk Goldschmidt - Janusz Korczak), Królewska Rzemieślnicza Szkoła Zawodowa - obecnie Technikum Mechaniczne przy Targowej 86. Dalej za ulicą Jagiellońską, gdzie dzisiaj znajduje się plac zabaw dla dzieci, stała praska synagoga z 1840 r. Powstała w miejscu dawnej bożnicy na terenie podarowanym przez syna Szmula Jakubowicza - Berka Sonnenberga. Miała kształt rotundy i cztery symetryczne przedsionki. Zbudowano ją w stylu klasycznym. W czasie ostatniej wojny Niemcy urządzili w niej "odwszalnię", a potem magazyn rzeczy zrabowanych. Wpisana do rejestru zabytków w 1949 r. została rozebrana w latach pięćdziesiątych.  Nie sposób też pominąć budynku pod nr 31, gdzie obecnie mieści się
społeczne Liceum Ogólnokształcące. Dawniej znajdowało się tutaj rytualne kąpielisko gminy żydowskiej, a po wojnie jatki koszerne.

Odwiedź:


Konopacka

To ulica na Nowej Pradze łącząca Wileńską z 11 Listopada. W kierunku północno - zachodnim jej przedłużeniem jest ulica Namysłowska. "Marszałkowska Nowej Pragi" - tak nazywano Konopacką przed wojną, powstałą ponad sto lat temu, kiedy to część tutejszych gruntów nabył od ówczesnego właściciela folwarku Targówek Ksawery Konopacki. Dokonał ich parcelacji, wytyczył ulice, a jedna z nich przyjęła go na swojego patrona. Sam teren należący do nowego właściciela nosił nazwę "konopacczyzna". Stosunkowo niewysokie ceny gruntów, powstanie dopiero co Dworca Petersburskiego (Wileńskiego), cegielni oraz zakładów Towarzystwa Akcyjnego Warszawskiej Fabryki Stali, produkujących szyny kolejowe (w latach osiemdziesiątych XIX w. były największym tego typu zakładem w Królestwie Polskim), przyciągały osiedleńców z drugiej strony Wisły. Ulica przez dłuższy okres swojego istnienia była jedną z głównych arterii komunikacyjnych Nowej Pragi. W 1908 r. przeprowadzono tędy linie tramwajowe elektryczne: "18" - przez Stalową, most Kierbedzia, Krakowskie Przedmieście, Nowy Świat, Aleje Jerozolimskie, Marszałkowską do rogatek Mokotowskich, oraz "22" jadącą przez most. Twardą do Towarowej. W ten sposób prawobrzeżna stolica była połączona z centrum lewej strony Wisły. W okresie międzywojennym linię tramwajową na Konopackiej przedłużono do 11 Listopada. Rozwinął się tu przemysł drobny, ale specjalistyczny, skupiony szczególnie przy skrzyżowaniu z Wileńską.
Dziś ulica, jak jedna z wielu na Nowej Pradze, niczym się od innych nie wyróżnia. Na pewno nie zasługuje już na miano "Marszałkowskiej Nowej Pragi". I od dawna nie jeżdżą tędy tramwaje.
Pod nr 4 znajduje się kamienica, w której w roku 1915 zagościło gimnazjum żeńskie Heleny Rzeszotarskiej, przeniesione z ul. Nowostalowej (odcinek Stalowej pomiędzy dzisiejszą Inżynierską i Konopacką). Helena Rzeszotarska - młoda nauczycielka - po przyjeździe do Warszawy w 1908 r. uruchomiła na Pradze pierwszą szkołę dla dzieci niezamożnych rodzin. Dotychczas istniały tylko jednoklasowe szkółki nauczania początkowego na Brzeskiej, Stalowej, Szerokiej, Konopackiej oraz nieliczne prywatne szkoły średnie żeńskie o dużym zróżnicowaniu poziomu: Salomei Łaskiej przy Targowej 22, Ewy Elżanowskiej przy Brzeskiej 11, Stanisławy Rabskiej przy Szerokiej 38, Zofii Łabusiewiczowej przy Kępnej 17 oraz Aleksandry Kubeszewskiej przy Targowej 35. W 1926 r. gimnazjum otrzymało prawo do przeprowadzania matur. Uczęszczały do niego uczennice nie  tylko z Pragi ale też z okolicznych miejscowości: Strugi, Miłosnej, Wołomina, Mińska Mazowieckiego, dojeżdżając kolejką wąskotorową lub PKP. Po wojnie szkoła wznowiła działalność pod kierunkiem H. Rzeszotarskiej. W 1949 r. została upaństwowiona. W tym samym budynku została założona Państwowa Żeńska Szkoła Ogólnokształcąca stopnia podstawowego i licealnego nr 17. A od 1959 r. szkoła została przeniesiona na nowo powstałe osiedle Praga III - na ulicę Burdzińskiego. Jej patronem jest nie Helena Rzeszotarska, jak by można było oczekiwać, tylko brazylijczyk -Rui Barbosa, o którym mało kto słyszał.


Tadeusza Korsaka

Mała uliczka na Szmulkach, biegnąca od zbiegu ul. Ząbkowskiej, Radzymińskiej i Kawęczyńskiej do drogi wewnątrzosiedlowej, zapamiętanej przez długoletnich mieszkańców, jako fragment ulicy Podlaskiej. W 1921 r. otrzymała na swego patrona Tadeusza Korsaka. Jeszcze do początku lat siedemdziesiątych znajdowały się na całej ulicy składy, hurtownie, jeden dom mieszkalny oraz piekarnia. Podczas powstawania osiedla "Kijowska" wybudowano tu dziesięciopiętrowy blok mieszkalny, wyburzono piekarnię i "wykończono" ulicę prostopadle popularnym "tasiemcem", zwanym też "mrówkowcem". Stronę parzystą w większości zajmuje boisko Szkoły Podstawowej nr 30. W miejscu dawnej piekarni znajduje się lokalny sklepik warzywno - spożywczy, pieszczotliwie nazywany przez okolicznych mieszkańców "budą". Dzisiaj ulicą Korsaka można przedostać się pośród bloków osiedla od ulicy Ząbkowskiej na Kijowską.


Ireny Kosmowskiej

Malutka uliczka Nowej Pragi, jest jakby dopełnieniem ulicy Konopackiej za Wileńską do al. Solidarności. Potrzeba przedłużenia Konopackiej poza Wileńską wystąpiła po przeprowadzeniu trasy W-Z. Do tego momentu ulica Wileńska i jej zabudowania po stronie parzystej bezpośrednio sąsiadowały z terenami kolejowymi dworca. W 1960 r. ulica otrzymała obecną nazwę.


Aleksandra Kotsisa

Króciutka ulica na Żeraniu, prostopadła do Jagiellońskiej. Utworzona została w 1939 roku. Jej parzysta strona wypełniona jest zakładami związanymi z DAEWOO FSO -nieparzysta przylega do jednopiętrowych domków osiedla Śliwice.


Kowelska

To krótka uliczka na Nowej Pradze, pomiędzy Kowieńską i Strzelecką, licząca około 200 metrów. Wytyczona została przez Ksawerego Konopackiego w trakcie parcelacji terenów Nowej Pragi. Jej nazwa związana jest z przemysłową miejscowością na Ukrainie - Kowel.
Nieparzystą stroną ulica przylega do terenu LXXVI Liceum Ogólnokształcącego, do niedawna jeszcze będącego Liceum Medycznym im. Heleny Wolf. Po przekazaniu zabudowań oświacie - w 1935 r. mieściły się tutaj dwie szkoły powszechne. Od 1999 r. liceum nosi imię Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Parzystą stronę ulicy wypełniają kilkupiętrowe kamienice ze sklepami w parterze.
Pod nr 2 mieściła się stolarnia (zabytkowy budynek spłonął w pożarze), w której w latach osiemdziesiątych XIX wieku cięto deski do budowy kościoła Św. Wincentego na Cmentarzu Bródnowskim.


Kowieńska

Biegnie od ulicy 11 Listopada, przecina Kowelską i kończy się na Szwedzkiej. Wytyczona po powstaniu Nowej Pragi. Jej nazwa wywodzi się od Kowna, jednego z głównych miast Litwy (w latach 1918 -1940 było jej stolicą).
Obecnie ulicę wypełniają stare kamienice mieszkalne, które po nieparzystej stronie wypierane są przez nowe budownictwo. Znajduje się tu także Szkoła Podstawowa nr 127 - Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego.


Krowia

Mała uliczka łącząca Okrzei z Zamoyskiego.
Co spowodowało, że w okresie swojego istnienia nazywała się Krowią tego jednoznacznie nie wiemy. Być może fakt, że na pobliskiej Targowej i Wołowej odbywały się „targi na woły i konie", a niedaleka Krowia stanowiła dla nich zaplecze. Ogromne ilości bydła były tu spędzane nie tylko z okolic Warszawy, ale także z bardzo odległych zakątków kraju. Natomiast po powtórnym zaistnieniu, ścisły związek ulicy z przemysłem mięsnym, a dokładniej z ulokowanymi tu rzeźniami i jatkami całkowicie uzasadniają nazwę Krowiej.
W chwili obecnej znajduje się tu tylko jeden opuszczony, zdewastowany dom z czerwonej cegły, co do którego nie ma wątpliwości, że są to dawne zabudowania fabryczne. Po przeciwnej stronie ulokowano parking samochodowy.


KNYZIO © W-wa