PRAGA-PÓŁNOC. OPIS ULIC. LITERA J.

Wstecz             Praga Północ: Ulice

  1. Jadowska
  2. Jagiellońska
  3. Jakuba Jasińskiego

Jadowska

Mała uliczka na Szmulkach Wschodnich, pomiędzy Wołomińską i Łomżyńską. Jej nazwa, zgodnie z zasadą obowiązującą w tej części Pragi, pochodzi od miejscowości Jadów, położonej na wschód od Warszawy.
Nieparzystą stronę ulicy wypełniają kamienice mieszkalne z przylegającymi do niej malutkimi ogródkami. Parzysta zaś to zaniedbana, opuszczona posesja oraz lokalna piekarnia. Jedyną tu ciekawostką są latarnie, jeszcze do niedawna gazowe, obecnie tylko takie symulują, a w rzeczywistości są już elektryczne.


Jagiellońska

Jest podzielona na wyraźne dwa odcinki. Pierwszy, o bogatej historii, zaczyna się przy Marcinkowskiego i kończy na rondzie Starzyńskiego.   Drugi, który niegdyś stanowił wylotową szosę Petersburską, inaczej Kowieńską, biegnie od torów kolejowych na północ do mostu Grota Roweckiego. Nazwa Jagiellońska pojawia się dopiero w 1919 roku w II Rzeczpospolitej i nawiązuje w sposób oczywisty do dynastii królów polskich.
Przeprowadzona początkowo jako trakt ok. 1820 r. - w czasie, kiedy powstał pierwszy w dziejach Pragi plan uregulowania ulic Jakuba Kubickiego. W XIX w., podobnie jak Targowa, była miejscem targów. Odgrywała też ważną rolę komunikacyjną ze względu na bliskie sąsiedztwo drewnianego mostu. Ranga jej zmalała dopiero po wybudowaniu mostu Kierbedzia, kiedy to jej funkcje przejęła ulica Aleksandrowska, dziś aleja Solidarności.
Odcinek od Aleksandrowskiej do Ratuszowej nosił nazwę Szerokiej.
Poprzedniczką Jagiellońskiej była istniejąca już w końcu XVIII w., a zbliżona biegiem i kierunkiem   do obecnej, ulica Wspaniała, zwana też Senatorską.
W czasach zaboru rosyjskiego odliczanie odległości z nad Wisły do Moskwy i Petersburga odbywało się od miejsca, gdzie obecnie znajduje się kino "Praha". Wtedy to, około 1865 r., ulicę podzielono na dwie części i nazwano odpowiednio: do rogatek Grochowskich - Moskiewską, zaś północny odcinek do rogatek Petersburskich (Golędzinowskich) - Petersburską.
Ulicę Moskiewską zabudowano kamienicami mieszkalnymi. Natomiast fragment ulicy Petersburskiej za Aleksandrowską przechodził przez tereny wojskowe. Zabudowania koszar uległy częściowo zniszczeniu we wrześniu 1939 r. i w 1944 r. Po II wojnie powstały tu osiedla mieszkaniowe Praga II i III.
Na północ za torami kolejowymi, przy wylotowej szosie Petersburskiej stały niewielkie domy kolejarzy, znajdowały się bocznice kolejowe i składy, zniszczone częściowo podczas II wojny światowej.
W 1919 roku część ulicy została przemianowana na Jagiellońską, a część na Zamoyskiego. Około 1952 r. północny odcinek Jagiellońskiej od obecnej al. Solidarności, nazwano al. Stalingradzką. Jednolitą nazwę przywrócono ulicy dopiero w 1991 r.
Dawna szosa Petersburska, od obecnego ronda Starzyńskiego, stała się       w latach  pięćdziesiątych  główną  osią nowej  dzielnicy  przemysłowej. Przeprowadzono linie tramwajową oraz autobusową. W latach 1969 - 1971 wytyczono drugą jezdnię. Po obu stronach ulicy zlokalizowano na początku lat pięćdziesiątych zakłady przemysłowe, w tym największy - Fabrykę Samochodów Osobowych. Produkowała początkowo auto "M20, Warszawa", potem "Syrenę", następnie "Fiata" i "Poloneza". W 1995 r. zakład stał się polsko - koreańskim koncernem samochodowym Daewoo - FSO. Dziś produkuje się tutaj poza Polonezem samochody osobowe marki: „Daewoo".
Około 1955 r. w centralnym punkcie ulicy powstały Praski Dom Towarowy i nowoczesne jak na tamte czasy kino "Praha".
Dzisiaj ulica Jagiellońska to typowy przykład, gdzie stare styka się z nowym. Przebudowany w 1997 r. PDT, otrzymał dumną, obcojęzyczną nazwę „Rainbow Center", co w tłumaczeniu na polski znaczy po prostu "tęczowe centrum", bowiem w kolorach tęczy zaprojektowano jego elewację.
W latach 80. południowy odcinek Jagiellońskiej od Zamoyskiego do Kępnej zajęło nowe budownictwo osiedla „Jagiellońska", wypełniając w ten sposób pusty plac, jaki powstał po wyburzeniu ostatnich, częściowo zniszczonych w czasie wojny zabudowaniach fabrycznych. Architekt zadbał o zróżnicowany styl osiedla. Można tu spotkać - w sąsiedztwie wysokich, kilkunasto piętrowych bloków - niższe, kilkupiętrowe. Dom pod nr. 3 posiada balkony tworzące galeryjki i stanowiące jedyne dojście do poszczególnych lokali. Przypomina to budowane w końcu lat sześćdziesiątych niektóre osiedla Pragi Południe czy Żoliborza.
Przy Szkole Podstawowej nr 50 jest basen i ośrodek promocji kultury.

Odwiedź:


Jakuba Jasińskiego

Generał Jakub Jasiński, przywołany przez Adama Mickiewicza w "Panu Tadeuszu" to patron ulicy, biegnącej od ul. Sierakowskiego do Panieńskiej, wzdłuż muru Szpitala Praskiego. Kiedyś, w tym miejscu przebiegała ul. Michałowska, jedna z czterech wychodzących promieniście z ówczesnego     pl. Aleksandra (obecnie pl. Weteranów 1863 r.). Widać to na planie miasta z 1893 r. Dopiero po I wojnie światowej, po rozbudowie Szpitala Przemienienia Pańskiego  zmieniono patrona ulicy, nadając jej obecną nazwę.
Na tej bardzo zaniedbanej Pradze zachował się chyba jedyny w Warszawie obiekt z czasów okupacji - jest to bunkier betonowy na rogu ulic Generała Jakuba Jasińskiego i Panieńskiej - przylegający do murowanego ogrodzenia Szpitala Praskiego". Cytat z artykułu p. Edwarda Figauzera w "Echu Nadwiślańskim", mówi o istniejącym do dziś poniemieckim bunkrze, który miał chronić tyły zajętego przez wojsko szpitala. Zagłębiony w ziemi, pomalowany jak cały mur na brązowo, pozostaje dla przeciętnego spacerowicza prawie niewidoczny.


KNYZIO © W-wa