PRAGA-PÓŁNOC. OPIS ULIC. LITERA B.

Wstecz             Praga Północ: Ulice

  1. Białostocka

  2. Blaszana

  3. Tadeusza Borowskiego

  4. Boruty

  5. Bertolta Brechta

  6. Bródnowska

  7. Brzeska

  8. Justyny Burdzyńskiej Tylickiej

  9. Wenantego Burdzińskiego


Białostocka

Ulica biegnąca od ulicy Targowej do Radzymińskiej, równolegle do torów kolejowych Dworca Wileńskiego. Dawna droga narolna Targówka. Przebiegała od ul. Markowskiej do Radzymińskiej i do końca XIX w. leżała poza wałami praskimi. W 1889 r. włączona do Warszawy i uregulowana na odcinku Nowa - Radzymińska. Po 1909 r. przedłużono ją do Targowej. Do wojny zajmowała ją luźna zabudowa czynszowa. W okresie międzywojennym wybudowano tutaj wiele kamienic o przeciętnym standardzie wykończenia. W 1897 r. prawie całą prawą stronę ulicy pomiędzy ulicami Markowską i Nieporęcką zajął mur "Rektyfikacji Warszawskiej, obecnie Warszawskiej Wytwórni Wódek "Koneser". W czasie ostatniej wojny część zabudowy ulicy uległa zniszczeniu. Po 1978 roku rozebrano całą drewnianą i murowaną zabudowę po północnej stronie ulicy i zbudowano w tym miejscu bloki mieszkalne osiedla "Białostocka". U wylotu Białostockiej, tuż przy Radzymińskiej dożywają swych dni stare, zniszczone, substandardowe kamienice.
W latach dziewięćdziesiątych na rogu ulicy Markowskiej i Białostockiej powstał zespół mieszkaniowy Spółdzielni "Rzemiosło". Jego  wygląd zdecydowanie odbiega od innych kompleksów mieszkaniowych w tym rejonie.


Blaszana

Krótka, ślepa uliczka biegnąca od Panieńskiej w kierunku Wisły. Jej nazwę pierwszy raz zarejestrowano w źródłach w 1792 roku. Późniejsze lata (1794 - 1807 )  spowodowały, że (podobnie jak inne na Pradze) ulica przestała istnieć. Ponownie uwidoczniona została na planie Warszawy dopiero w 1873 r. Była wąskim przesmykiem pomiędzy posesjami ulicy Panieńskiej. Jej zabudowę stanowiły drewniane domy. W XX w. istniały tu tylko cztery posesje, w tym dwie zabudowane. Stronę parzystą zajmowała kamienica o szczątkowej ornamentyce secesyjnej, dom z lat 30 XX w. i zlokalizowany w głębi posesji nr 2 budynek magazynowy, który uległ zburzeniu podczas ostatniej wojny. Dziś nieparzystą stronę ulicy wypełnia zabudowa osiedla „Canaletto", wybudowanego w latach dziewięćdziesiątych. Naprzeciwko zaś cały czas trwa na swoim miejscu wspomniana powyżej narożna kamienica z lat trzydziestych, która ma adres Panieńska 5.


Tadeusza Borowskiego (Tadeusz Borowski)

Mała uliczka Pragi II, łącząca ulice Ratuszową z Bertolta Brechta. Wytyczona w 1971 r. Jej zachodnia strona przylega do zabudowań Przedsiębiorstwa Transportu Samochodowego Łączności, zaś stronę wschodnią zajmują warsztaty Instytutu Tele i Radiotechnicznego, powstałe po przebudowaniu parterowych stajni II Pułku Kozaków Orenburskich.


Boruty

Stanowi przedłużenie ulicy Kawęczyńskiej. Biegnie wzdłuż torów kolejowych Dworca Wschodniego, po czym zakręca, przecina je dwukrotnie i biegnie półkolem do ul. Zabranieckiej w gminie Targówek. Nie zamieszkana, stanowi od strony praskiej zwykłą, brukowaną drogę, a jej usytuowanie w miejscu, jak mówi stare porzekadło "gdzie diabeł mówi dobranoc" zadecydowało w 1957 r. o nazwie.

Boruta (zgodnie ze starymi legendami ludowymi) diabeł łęczycki, zamieszkujący mokradła i lasy. Występuje zawsze przyodziany w strój szlachecki. Strażnik skarbów zamku łęczyckiego.


Bertolta Brechta (Bertolt Brecht)

Północnopraska ulica, biegnąca od Jagiellońskiej do Namysłowskiej, wytyczona podczas powstawania osiedli Praga II i III. Początkowo nazywana była Projektowaną. Aktualną nazwę otrzymała w 1957 r. a jej patronem, jak wielu ulic tegoż osiedla, stał się człowiek sztuki - Bertolt Brecht.
Znajduje się tutaj m.in. pod nr 8 Szkoła Podstawowa im. Jakuba Jasińskiego.


Bródnowska

Biegnie od ulicy 11 Listopada do Szwedzkiej. Wytyczona podczas parcelacji terenów Nowej Pragi. Obok widnieją także umiejscowione równolegle do torów kolejowych Dworca Petersburskiego (obecnie Dworzec Wileński) ulica Nowo Praska, Kościelna i Grodzka.

Ulica Bródnowska wzięła nazwę od pobliskiego osiedla (wówczas sąsiedniej wsi) Bródno.
Początkowo zabudowana była parterowymi, potem również piętrowymi, drewnianymi domami mieszkalnymi. W 1889 r. przyłączono ją do Warszawy, jako jedną z ulic Nowej Pragi.
W latach międzywojennych powstały tu kamienice mieszkalne, których większa część zachowała się do dzisiaj i sąsiaduje obecnie z nowymi budynkami Spółdzielni „Budgrim".


Brzeska

Ulica - symbol Pragi - łączy Kijowską z Białostocką. Wytyczona w latach osiemdziesiątych XIX w. od Kijowskiej do Ząbkowskiej, w sąsiedztwie powstałego w 1866 r. Dworca Terespolskiego, zwanego także Brzeskim. Stąd jej nazwa. W ostateczności dworzec przemianowano na Wschodni. Kolejne jego nazwy związane były z trasą linii kolejowej, dla której został otwarty: Warszawa - Terespol - Brześć, a ogólniej mówiąc Warszawa - Wschód.
Ulica jest młodsza od Targowej prawie o sto lat. Powstała wówczas, kiedy budowano gmach szkoły kolejowej. Na przełomie stuleci gmach szkoły zaadaptowano na Szpital Kolei Nadwiślańskiej. Obecnie mieści się tu Szpital Kolejowy im. dr M. Okońskiego, rozbudowany znacznie po 1945 r. Tuż przed I wojną światową w momencie, kiedy Białostocka została przedłużona od Nowej do Targowej, wytyczono dalszy ciąg Brzeskiej za Ząbkowską. Ten odcinek nazwano Słonimską. Nazwę tą spotyka się jeszcze na przedwojennych planach.
Jedną z najwcześniejszych budowli ulicy był (obecnie już nie istniejący) dworek pod nr 2.
Pod koniec XIX w. i na początku XX w. Brzeska otrzymała szeregową zabudowę kamienic połączonych wieloma podwórkami. Ich właścicielami byli w większości Żydzi. Posiadały drewniane klatki schodowe i zamieszkiwane były przeważnie przez Żydów, kolejarzy, robotników fabrycznych i dorożkarzy warszawskich. Ci ostatni popularnie nazywani "sałatą" stali się wizytówką ulicy. Nosili charakterystyczne płaszcze w kolorze granatowym z dużymi, błyszczącymi guzikami, na których był wytłoczony ich herb zawodowy, korona z pałkami. Na głowę zakładali okrągłe, czapki z daszkami podszyte ceratą, aby w dni deszczowe nie przemakały. Dodatkowo wyposażeni byli w peleryny na niepogodę i fartuchy na kolana. Mundury dorożkarzy znacząco wpisały się w krajobraz całej Warszawy międzywojennej i wczesnopowojennej. Zamieszkiwanie na Brzeskiej wyżej wymienionych grup zawodowych było ściśle związane z bliskością Dworców: Terespolskiego i Petersburskiego, oraz dużych zakładów przemysłowych: „Drucianki", Fabryki Oczyszczania Spirytusu, Stalowni i innych. Duże znaczenie miało tu także włączenie do Pragi terenów Szmulowizny, Targówka, Nowej Pragi i Kamionka. Ulica Brzeska, poza skupiskiem starych, pamiętających początek XIX wieku kamienic, to jedno z ostatnich miejsc gdzie zachował się klimat dawnej Warszawy. Brzeska, od zawsze rozpięta pomiędzy dwoma dworcami, przylepiona do Bazaru Różyckiego, żyje w symbiozie z nimi. Tu (jak dawniej w czasie zaborów) spotyka się szyldy sklepowe w dwóch językach: rodzimym i rosyjskim. Reklamują tylko inny towar. Niektórzy twierdzą, że dziś stąd do Brześcia jest o wiele bliżej, niż dawniej. Tu, na zapleczu Targowej, załatwiane są różne, niekoniecznie legalne interesy. Brzeska Jest siedliskiem osób z marginesu społecznego. Polityka gospodarowania mieszkaniami, przesiedlane tu po wojnie rodziny eksmitowane z innych dzielnic i cała masa tzw. "dzikich lokatorów" - to główny powód ukształtowania obecnego negatywnego wizerunku ulicy.
Ale znalazł się Ktoś, kto pokochał nie tylko jej klimat, ale także ludzi tu zamieszkujących. Lubiany, szanowany i ceniony przez mieszkańców ulicy, nazywany „Apostołem z Brzeskiej" spędzał razem z nimi wigilie, łamiąc się opłatkiem. Mowa jest oczywiście o byłym proboszczu parafii św. Michała Archanioła i św. Floriana - księdzu prałacie Mirosławie Mikulskim. Ten były bokser, obecnie kapelan polskiego sportu, organizował tutejszym dzieciom różne zawody sportowe, a przede wszystkim słynne „biegi na Brzeskiej". Za swoją duszpasterską działalność został uhonorowany w 1996 r. tytułem „Prażanina Roku 1996". Niestety, został przeniesiony do Radości. Kto obecnie przejmie jego rolę...
Mimo wszystko jednak Brzeska jest tą, bez której nie można wyobrazić sobie istnienia Pragi, tak jak nie można wyobrazić sobie lewobrzeżnej części bez Nowego Światu.


Justyny Budzińskiej Tylickiej (Justyna Budzińska)

Mała uliczka na Żeraniu, w rejonie fabryki DAEWOO FSO, biegnąca wśród zabudowy przemysłowej, prostopadła do Jagiellońskiej. Wytyczona i nazwana w 1960 roku.


Wenantego Burdzińskiego

Uliczka osiedla Praga III, równoległa do Jagiellońskiej. Łączy ulice Karola Darwina z Józefa Szanajcy. Została wytyczona w czasie wznoszenia osiedli Praga II i Praga III. Nazwę otrzymała w 1960 r. Znajduje się tu odsunięty od ulicy dwupiętrowy budynek magazynowy z czerwonej cegły z okresu międzywojennego, oddział Zarządu Nieruchomości Komunalnych oraz Liceum Ogólnokształcące. Szkoła ta, która od 1 września 1959 r. nosi imię Rui Barbosa, jest kontynuatorką przedwojennego, żeńskiego gimnazjum Heleny Rzeszotarskiej  z ulicy Konopackiej 4.


KNYZIO © W-wa